Trung Quốc trong mắt Nhật Bản, cách nhìn tạo ra số phận

LTS: Thế giới, đặc biệt là các nước ở châu Á, xem sự trỗi dậy của Trung Quốc có tính cách thời đại, đang bàn thảo sôi nổi về tác động này. Định vị Trung Quốc đang trở thành một chủ đề nóng ở nhiều nước trong khu vực.

Bài viết dưới đây đưa ra một góc phân tích về cách nhìn Trung Quốc của Việt Nam và Nhật Bản thời phong kiến. Đây là góc nhìn riêng của tác giả cần được tranh luận, làm sáng tỏ thêm. Mời bạn đọc phản biện bài viết này.

Thử nhìn lại lịch sử, tham chiếu Nhật Bản, một nước cũng là láng giềng Trung Quốc như Việt Nam, nền văn minh cũng sinh sau đẻ muộn như Việt Nam, và quy mô quốc gia cũng nhỏ bé như Việt Nam, đã định vị Trung Quốc như thế nào trong một bối cảnh lịch sử tương tự như Việt Nam.

Nếu như lịch sử hiện đại của các nước Đông Á (Việt Nam, Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản) là lịch sử quan hệ với Phương Tây, thì trong các thời kỳ tiền hiện đại, lịch sử của Việt Nam, Triều Tiên và Nhật Bản là lịch sử của mối quan hệ với Trung Quốc.

Trong thời đại ngày nay, khi Trung Quốc đang ôm tham vọng giành lại vị trí lịch sử đặc biệt trước đây. Để định vị chính mình, Việt Nam không thể không định vị Trung Quốc. Chúng ta hãy thử nhìn lại lịch sử, tham chiếu Nhật Bản, một nước cũng là láng giềng Trung Quốc như Việt Nam, nền văn minh cũng sinh sau đẻ muộn như Việt Nam, và quy mô quốc gia cũng nhỏ bé như Việt Nam, đã định vị Trung Quốc như thế nào trong một bối cảnh lịch sử tương tự như Việt Nam.

Trung Quốc không phải là “thiên triều”

Nước ta suốt nghìn năm, mỗi khi Trung Quốc xâm lăng thì ngoan cường tuyên bố “Nam quốc sơn hà Nam đế cư”, nhưng thắng họ rồi thì lại đều đặn triều cống, các Vua mỗi khi lên ngôi thì luôn xin “thiên triều” phong tước, tự coi mình là nước nằm trong vòng ảnh hưởng của Trung Quốc.

Trong con mắt Nhật Bản, Trung Quốc không may mắn có cái vị trí ấy. Trong suốt lịch sử trung đại, không có bất kỳ một ông Nhật hoàng nào cử sứ giả sang Trung Quốc xin tước phong. Ngay trong bức thư đầu tiên gửi Tùy Dạng Đế để thiết lập quan hệ ngoại giao, thái tử Shotoku đã mở đầu: “Thư này là thư của thiên tử xứ mặt trời mọc gửi thiên tử xứ mặt trời lặn”.

Trung Quốc dĩ nhiên là tức giận, nhưng phải chấp nhận. Rồi dần dần thành quen, và… chấp nhận vĩnh viễn.

Nợ ODA phải trả ngày càng tăng

Năm vừa rồi, Việt Nam trả cho Nhật Bản 210 triệu USD nợ gốc các khoản vay ODA của nhiều năm trước. Thời gian tới số nợ phải trả sẽ tiếp tục tăng lên, mỗi năm từ 200 đến 250 triệu USD.

Năm 2009, tổng số vốn viện trợ phát triển chính thức (ODA) mà Nhật Bản thực hiện giải ngân cho Việt Nam đạt 121,5 tỷ yên. Tuy nhiên, tổng thực giải ngân chỉ là 100,7 tỷ yen sau khi đã trừ đi số tiền Việt Nam trả nợ. Năm ngoái, số nợ gốc Việt Nam đã trả là 21 tỷ yen, tương đương khoảng 210 triệu USD.

 

Phía Nhật Bản quyết tâm sẽ hoàn thành cầu Cần Thơ vào tháng 3/2010 năm nay, sau sự cố gây gián đoạn hồi tháng 9/2007. Ảnh: PV

Nhật Bản bắt đầu nối lại viện trợ ODA cho Việt Nam từ 1992 với các khoản vay có thời hạn 10 đến 40 năm, với 10 năm ân hạn. Trong 10 năm ân hạn, Việt Nam chỉ phải trả lãi, tính từ năm thứ 11 trở đi mới trả cả gốc lẫn lãi.

Quá trình Việt Nam trả nợ cho Nhật Bản đã bắt đầu trong những năm gần đây. Số tiền trả trong năm 2009 là tích lũy nợ gốc và lãi từ 1992 đến 1998. “Với các khoản tích lũy năm, số nợ phải trả sẽ ngày càng tăng”, ông Tsuno Motonori, Trưởng đại diện của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA) tại Việt Nam cho biết. Hồi 2007, số tiền Việt Nam trả nợ cho Nhật là 127 triệu USD. Theo tính toán sơ bộ của JICA, trong những năm tới, số nợ Việt Nam phải trả hàng năm khoảng từ 20 đến 25 tỷ yen, tương đương từ 200 đến 250 triệu USD.

Những quy định “bất khả thi”

(TBKTSG) – Xét về nguyên tắc, các văn bản quản lý về hoạt động xuất nhập khẩu phải phù hợp với tình hình thực tế khách quan và không gây ách tắc cho sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, trên thực tế đã phát sinh không ít trường hợp ngược lại. Bài viết này dẫn ra vài trường hợp để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn tình trạng bất cập nói trên.

1.Thông tư 116/2008/TT-BTC ngày 4-12-2008 của Bộ Tài chính quy định: doanh nghiệp gia công phải đăng ký số lượng nguyên phụ liệu và định mức nguyên phụ liệu tại thời điểm đăng ký hợp đồng gia công (điểm I và II).

Cũng không quá khó để có thể nhận ra rằng khi đã xác định được số lượng chủng loại nguyên phụ liệu của hợp đồng gia công thì quá trình theo dõi nguyên liệu gia công nhập khẩu chỉ là một phép tính trừ lùi đơn giản. Cùng với việc xác định nguyên liệu gia công nhập khẩu, việc xác định được định mức sử dụng nguyên phụ liệu ngay từ đầu sẽ giúp người quản lý xác định ngay được số lượng sản phẩm gia công xuất khẩu. Quy định này rõ ràng rất thuận lợi cho công việc của cơ quan quản lý, đặc biệt là các cơ quan tài chính, hải quan.

Tuy nhiên với các doanh nghiệp, tình hình lại hoàn toàn khác. Hợp đồng gia công chỉ ghi nhận các nội dung có tính nguyên tắc chẳng hạn như: số lượng sản phẩm gia công, điều kiện giao hàng, phương thức thanh toán, thời gian hiệu lực của hợp đồng…

Trên thực tế hợp đồng chỉ được sử dụng trong các trường hợp có phát sinh tranh chấp, khiếu kiện… Phụ lục hợp đồng (Annex) mới chính là văn bản ghi nhận số lượng mặt hàng cụ thể và được coi là cơ sở trực tiếp để xác định số lượng chủng loại nguyên phụ liệu và định mức.

Kinh doanh theo chuỗi: Đường rộng nhưng không dễ đi

Cùng với “làn sóng” franchise đang nở rộ, tại Việt Nam, các doanh nghiệp đang nỗ lực mở rộng hệ thống chuỗi cửa hàngKinh doanh theo chuỗi cửa hàng đang phát huy thế mạnh về mặt quảng bá, xây dựng hình ảnh thương hiệu, nhưng về hiệu quả thì vẫn còn nhiều điều phải xem lại.

Với sự đầu tư bài bản, kinh doanh chuỗi dễ làm người tiêu dùng tin vào uy tín, sự chuyên nghiệp của chủ thương hiệu.

Nhận diện mô hình kinh doanh chuỗi

Cùng với “làn sóng” franchise (kinh doanh nhượng quyền) đang nở rộ, tại Việt Nam, các doanh nghiệp đang nỗ lực mở rộng hệ thống chuỗi cửa hàng với tốc độ phát triển khá nhanh. Tuy chưa có con số thống kê cụ thể, nhưng ước tính vài năm gần đây, mô hình kinh doanh chuỗi tăng từ 20 – 30%/năm.

Trong kinh doanh theo chuỗi, riêng kinh doanh nhượng quyền Việt Nam, sẽ tiếp tục tăng mạnh và đạt khoảng 642 tỷ đồng vào năm nay.

Kinh doanh chuỗi tại Việt Nam phát triển nhanh là vì hợp với xu thế của thế giới và thị trường tại Việt Nam còn quá nhiều tiềm năng. Xét về lợi thế, kinh doanh chuỗi giúp thương hiệu dễ tạo ấn tượng trong lòng người tiêu dùng vì hệ thống nhận diện đặc trưng, đồng nhất, dịch vụ khác biệt, đi đâu cũng bắt gặp thương hiệu.

Mặt khác, với sự đầu tư bài bản, kinh doanh chuỗi dễ làm người tiêu dùng tin vào uy tín, sự chuyên nghiệp của chủ thương hiệu. Ngoài ra, giá cả ở các chuỗi cửa hàng cũng tạo sức cạnh tranh bởi khi kinh doanh theo chuỗi, doanh nghiệp sẽ mua được nguyên vật liệu giá sỉ, giảm được chi phí marketing, quảng bá thương hiệu.

Hàng may mặc Trung Quốc dễ mua, dễ bán

SGTT – Ghi nhận từ thực tế ở các điểm bỏ mối và chợ sỉ, hàng Trung Quốc chiếm ưu thế. Trên các con đường bán hàng thời trang như Nguyễn Trãi, Lê Văn Sỹ, Cách Mạng Tháng Tám… hàng Trung Quốc là dễ tìm thấy nhất.

Người dùng dễ dàng tiếp cận hàng Trung Quốc với các kiểu dáng cập nhật thời trang, điều mà doanh nghiệp trong nước chưa làm được. Ảnh: A.Q

Quan sát ở các shop chuyên bán hàng thời trang cho tuổi teen và giới trẻ như Sóng Nhạc, A Chảy, Sành Điệu, Hot Girls… mỗi shop có đến vài trăm kiểu quần – áo – váy theo mốt mới đang thịnh hành trên các catalogue, trang web, tạp chí thời trang. Đa phần là hàng nhập từ Trung Quốc.

Nơi vắng bóng hàng nội

Bà Hiền, chủ sạp bán sỉ ở chợ An Đông cho biết, hàng nội không có mẫu cho tuổi teen. Những kiểu áo dài, áo bí, áo đầm cổ sơmi, áo thun nối tay nối cổ hay áo thun pha vải với sợi dệt len… chỉ mua được ở các đầu mối bán hàng nhập. Hàng nhập từ Hàn Quốc số lượng về ít, giá khá cao (giá sỉ bình quân 300.000 – 500.000 đồng/chiếc), hầu hết là hàng nhập từ Trung Quốc. Hàng Trung Quốc về nhiều mẫu, giá lại chỉ khoảng 120.000 đến dưới 250.000 đồng, các shop có thể bán lẻ giá 200.000 – 300.000 đồng rất dễ tiêu thụ.

Trung Quốc là gì của Việt Nam?

Từ xưa đến nay, quan hệ Việt-Trung luôn phức tạp. Để có chiến lược ứng xử thích hợp, đã đến lúc phải thẳng thắn trả lời câu hỏi: Trung Quốc là gì của Việt Nam?

Định vị lại Trung Quốc

Khi xem xét chiến lược ứng xử với Trung Quốc, có ý kiến cho rằng, với Việt Nam, Trung Quốc đồng thời là: người thầy vĩ đại, người bạn thân thiết và đối thủ nguy hiểm.

Nhìn vào lịch sử quan hệ và những ảnh hưởng qua lại giữa hai nước, thì thấy rằng Trung Quốc đã từng đóng tất cả các vai ấy trong mối quan hệ thăng trầm với Việt Nam.

Tuy nhiên, vào thời điểm hiện nay, nếu coi đây là xuất phát điểm cho chiến lược ứng xử với Trung Quốc thì cần phải xem xét lại.

Nếu coi Trung Quốc là người thầy vĩ đại, thì sẽ có xu hướng bắt chước thầy, chịu sự chỉ dẫn của thầy với tư cách học trò. Khi xảy ra tranh chấp, điều đã từng xảy ra nhiều lần trong lịch sử, thì trò khó lòng có thể thắng được thầy.

Còn nếu coi Trung Quốc vừa là người bạn thân thiết, vừa là đối thủ nguy hiểm thì lại tự mâu thuẫn nhau. Đã là bạn thì không thể là kẻ thù, vì cơ sở của tình bạn là sự tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau. Còn đã coi nhau là kẻ thù thì không thể là bạn.

Nếu coi Trung Quốc vừa là thầy, vừa là bạn, vừa là đối thủ của Việt Nam, tất yếu dẫn đến những lúng túng và yếu thế trong chiến lược ứng xử với Trung Quốc. Nói cách khác là gây ra bối rối ngay từ khâu lên kế hoạch, nên thua thiệt là điều khó tránh khỏi.

Một nhận định khác cũng thường được nói đến nhiều: Trung Quốc và Việt Nam là anh em “môi hở răng lạnh”. Việc tự coi mình là em đã đặt Việt Nam vào thế bất lợi toàn diện trong quan hệ với Trung Quốc, tất yếu sẽ rất đến những thua thiệt trong ngoại giao, trao đổi văn hóa, thương mại, thậm chí cả trong bảo vệ chủ quyền và lợi ích hợp pháp của đất nước, v.v.

Vậy Trung Quốc là gì của Việt Nam?

Nokia tìm cách níu giữ thời hoàng kim

Một bảng điện tử thể hiện số khách hàng đang sử dụng các dịch vụ trực tuyến của Nokia, đặt tại trụ sở của hãng này ở Helsinki, Phần Lan – Ảnh: Reuters.

Dù vẫn bán được nhiều điện thoại nhất, Nokia đang dần tụt hậu ở mảng điện thoại thông minh và cả trong vấn đề lợi nhuậnVẫn là hãng điện thoại di động lớn nhất thế giới, vẫn đi đầu ở phân khúc thị trường điện thoại bình dân, nhưng Nokia đang mất dần vị thế trên phân khúc thị trường điện thoại thông minh trước các đối thủ nặng ký Apple và Research in Motion (RIM).

Thậm chí, mới đây, Nokia còn có thêm một đối thủ không thể xem nhẹ khi hãng tìm kiếm trực tuyến Google chính thức tung ra sản phẩm điện thoại thông minh đầu tay mang tên Nexus One.

Tại thị trường Mỹ, nơi Apple và RIM thống lĩnh thị trường điện thoại thông minh, nhiều người xem giờ đã xem Nokia là “quá khứ”. Các công ty phát triển phần mềm đua nhau viết chương trình cho chiếc iPhone của Apple và hệ điều hành điện thoại di động Android của Google. Trong khi đó, hệ điều hành Symbian của Nokia rơi vào cảnh bị các hãng phần mềm “ghẻ lạnh”. Những nỗ lực của Nokia trong lĩnh vực dịch vụ di động, chủ yếu thông qua thương hiệu Ovi, vẫn chưa tạo được nhiều ấn tượng.

Báo chí nhắc tới Nokia thời gian gần đây chẳng qua là vì những lá đơn mà hãng này phát đi để kiện đối thủ Apple. Nhiều ý kiến thậm chí cho rằng, Nokia kiện Apple có thể xem là sự thừa nhận thất bại của hãng điện thoại Phần Lan trước “quả táo” ở phương diện thương mại. Trong những đơn kiện này, Nokia cáo buộc chiếc iPhone Apple vi phạm nhiều bản quyền sáng chế của Nokia.

Vượt định kiến bằng Lăng Ba Vi Bộ

Một phần không nhỏ những gì diễn ra trong cuộc sống và xã hội là kết quả của sự ngẫu nhiên.

Trong một miền hỗn mang to lớn, nếu nhìn vào một góc nhỏ nào đó ta có thể tìm được một trật tự nhất định. Trật tự đó chẳng có ý nghĩa gì ghê gớm.

1. Hội xu ngửa

Tương truyền rằng, nhà vua ở một vương quốc vĩ đại nọ rất yêu khoa học. Ông ta muốn tìm hiểu cơ chế vận động của tiền xu vào những đêm nguyệt thực, vì đây là những đêm thiên địa chi hòa, vũ trụ tiết lộ bí mật của nó. Cứ mỗi lần nguyệt thực, ông yêu cầu mỗi người dân thảy một đồng xu xem nó sấp hay ngửa. Sau một thời gian, dân chúng cũng nhiễm tinh thần yêu chân lý của nhà vua, và họ đưa ra những mô hình dự đoán sấp ngửa.

Ngưu tầm ngưu, mã tầm mã, mô hình tầm mô hình. Hiệp hội mười xu ngửa ra đời trong hoàn cảnh ấy. Mô hình dự đoán của hiệp hội này rất đơn giản: các đồng xu thảy trong đêm nguyệt thực luôn ra mặt ngửa. Vương quốc nọ có khoảng 100 triệu dân. Hiệp hội mười đồng xu ngửa có trên dưới 100.000 thành viên.

Tất cả các đồng xu mà 100.000 thành viên này thảy trong 10 lần nguyệt thực gần đây nhất đều cho ra mặt ngửa, vị chi là 1 triệu đồng xu ngửa. Các trải nghiệm của họ hoàn toàn nhất quán với mô hình. Họ lý luận rằng xác suất mà cả một triệu đồng xu đều ngửa là một phần hai lũy thừa một triệu. Mà 2 mũ 130 thôi đã nhiều hơn tổng số nguyên tử trên toàn vũ trụ rồi. Do đó lý thuyết của họ không thể nào sai!

“Thoát thân luận”

Thay vì tính chuyện Thoát Á hay Thoát Âu, Thoát Mỹ, hãy tính chuyện thoát khỏi những những gông cùm kìm kẹp và những thói xấu đang nằm trong chính bản thân mình trước hết.

LTS: Sau khi đăng loạt bài với tựa đề: “Xây danh dự cho dân tộc” của nghiên cứu sinh Nguyễn Lương Hải Khôi, bàn về tư duy để đất nước vượt lên, trong đó có đề cập đến “Thoát Á Luận” của Fukuzawa Yukichi, Nhật Bản như một góc tham chiếu, Tuần Việt Nam giới thiệu tiếp bài viết: Thoát Thân Luận của TS. Giáp Văn Dương. Theo tác giả bài viết, trước khi bàn chuyện Thoát Á, Thoát Âu, hay Thoát Mỹ, Việt Nam cần bàn chuyện “Thoát thân” trước, nghĩa là tự mình vượt ra khỏi cùm kẹp của mình.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả. Mời quí vị độc giả cùng tham gia thảo luận.

Giá trị tham khảo của Thoát Á Luận

Ngày 16/3/1885, tờ Thời Sự Tân Báo của Nhật Bản cho đăng bài “Thoát Á Luận” của Fukuzawa Yukichi (1835-1901). Bài báo cổ vũ phong trào Minh Trị Duy Tân và chủ trương cải cách văn hóa Nhật Bản để phát triển kịp các nước phương Tây.

Nội dung chính của bài luận nổi tiếng này, cũng là chủ trương của Fukuzawa Yukichi, được tóm gọn trong hai chữ “Thoát Á”. Nghĩa là thoát khỏi vòng kiềm tỏa của nền văn hóa tiểu nông, cổ hủ lạc hậu, nặng về hình thức giả tạo bên ngoài của các nước châu Á mà Trung Quốc là điển hình, để học theo nền văn minh phương Tây và hội nhập vào thế giới bên ngoài.

Mục đích của chủ trương Thoát Á là giữ độc lập cho nước Nhật và giúp nước này phát triển theo kịp các nước phương Tây đương thời.

“Lời nguyền tài nguyên” và nguy cơ của một nước làm thuê

LTS: Trong phần trước, nhà nghiên cứu Nguyễn Trung bàn về ứng xử đối ngoại cần có của Việt Nam trong thập kỷ mới, trong đó bàn sâu về quan hệ Việt – Trung. Từ đó, ông đi đến kết luận: để VN có vai trong thế giới mà các nước lớn, trong 

Ở phần này, Nguyễn Trung phân tích những thách thức của mô hình phát triển hiện tại.

Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, trong đó có những vấn đề cần được tiếp tục tranh luận và làm sáng tỏ thêm.

đó có Trung Quốc cần, dân tộc VN cần phải tìm cách thoát khỏi tình trạng tụt hậu về kinh tế.

25 năm vận hành nền kinh tế theo mô hình tăng trưởng theo chiều rộng, chúng ta đang đứng trước nguy cơ trở thành một nước đi làm thuê và đất nước cho thuê với cả nghĩa đen và nghĩa bóng – Nguyễn Trung

Trong 25 năm kể từ khi tiến hành Đổi Mới, kinh tế nước ta vận hành theo mô hình tăng trưởng theo chiều rộng: chủ yếu dựa vào khai thác lợi thế so sánh về giá lao động rẻ (trình độ tay nghề thấp, ít hàm lượng kỹ thuật, thậm chí một bộ phận đáng kể là lao động cơ bắp); khai thác tài nguyên thiên nhiên, (3)đẩy mạnh đầu tư từ các nguồn trong nước và nước ngoài cho phát triển một nền kinh tế sử dụng nhiều lao động giá rẻ và tiêu thụ nhiều tài nguyên thiên nhiên, (4)sử dụng lãng phí đất đai và không thân thiện với môi trường.

Nhìn chung trong suốt thời kỳ này nước ta đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế tương đối cao, song chất lượng tăng trưởng kinh tế thấp so với công sức bỏ ra và so với những cái giá phải trả. Đại hội X đã phê phán tình trạng yếu kém của mô hình phát triển theo chiều rộng.

Mối lo lớn nhất là sau ¼ thế kỷ tăng trưởng và phát triển kể từ khi đổi mới, nước ta cho đến nay vẫn chỉ là người cung cấp lao động rẻ, nông phẩm thô, nguyên liệu thô hoặc sơ chế thấp, sản phẩm gia công, sản phẩm chế tạo với hàm lượng công nghệ thấp, đất đai và thị trường nội địa trở thành nơi thu hút FDI chủ yếu cho công nghiệp có hàm lượng công nghệ thấp và gây nhiều gánh nặng cho môi trường tự nhiên và xã hội…

Phần mềm kế toán: “Đất” của hàng nội

(TBVTSG) – Không giống các mảng thị trường khác, thị trường phần mềm kế toán được coi là “lãnh địa” của sản phẩm trong nước. Theo thống kê chưa đầy đủ của giới chuyên gia, phần mềm trong nước chiếm tới 80% tại thị trường này.

Thị trường phần mềm kế toán hiện đang có hơn 60 sản phẩm lớn nhỏ khác nhau của 30 nhà cung cấp như Fast, 1-V, Misa, Bravo, Metadata, ANSI, BORO…và phần lớn trong đó là các sản phẩm trong nước. Do yêu cầu đặt ra đối với phần mềm kế toán thường là phải mang tính đặc thù, ví dụ như tính đáp ứng chuẩn mực, quy định của nhà nước và phù hợp với nền kế toán Việt Nam, nên phần mềm nội địa chiếm đa số bởi nhà sản xuất trong nước am hiểu về thị trường hơn. Bên cạnh đó, phần mềm trong nước được bán với giá thấp nên sản phẩm ngoại nhập khó cạnh tranh.

Bài toán cạnh tranh

Tại lễ trao giải thưởng giải pháp công nghệ thông tin 2009 do tạp chí PC World Vietnam vừa tổ chức mới đây, phần mềm Fast Accounting và Misa SME được ghi nhận là hai giải pháp kế toán doanh nghiệp được nhiều người bình chọn.

Bắc Triều Tiên: đổi tiền, dân tình hỗn loạn vì trắng tay

Tình trạng hỗn loạn đã nổ ra ở Bắc Triều Tiên vào ngày thứ ba, sau khi chính phủ của ông Kim Jong-il thực hiện đổi tiền. Dân chúng hoảng sợ và giận dữ, bởi tiền bạc họ tích luỹ được trở thành giấy lộn. Một lượng lớn tiết kiệm của người dân sẽ mất trắng trong lần đổi tiền này.

Park Sang-hak, một cựu đảng viên Bắc Triều Tiên đã bỏ trốn sang Hàn Quốc, khoe xấp tiền 5.000 won cũ của Bắc Triều Tiên. Ảnh: Reuters

Đến nay các tổ chức nhân đạo ghi nhận được ít nhất một cặp vợ chồng tự tử vì mất sạch khoản tiền tiết kiệm sau đổi tiền. Thời hạn đổi tiền kéo đến ngày 6.12. Tiền mới bắt đầu lưu hành từ ngày 7.12. Chosun Ilbo cho biết người dân được đổi tối đa 150.000 won tiền mặt (tương đương 60 USD trên thị trường chợ đen) với tỷ lệ 100:1 và 300.000 won nếu có tài khoản ký gửi ngân hàng. Số tiền còn lại sẽ bị tịch thu sung công quỹ. Một cư dân ở Sinuiju, thành phố sát biên giới Trung Quốc, thốt lên: “Tôi đã làm như một con chó suốt hai tháng qua để dành tiền cho mùa đông. Số tiền đó trở thành giấy lộn chỉ sau một đêm”.

Điềm báo gì từ cú sốc Dubai?

Những con số thống kê về tình trạng nợ nần của thế giới hiện nay khiến người ta phải giật mìnhCuộc khủng hoảng nợ của tập đoàn Dubai World đã tạm lắng xuống với việc con nợ và các chủ nợ ngồi vào bàn đàm phán để tái cơ cấu lại một phần tiền vay.

Không ai có thể hình dung nổi, một tiểu vương quốc vốn được xem là biểu tượng của sự giàu có, với những tòa nhà cao nhất thế giới và một quần đảo nhân tạo tuyệt mỹ, lại bỗng chốc đối diện khả năng không thể thanh toán nợ – Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra lúc này là liệu nên coi cú sốc Dubai là một sự kiện riêng lẻ của vùng Vịnh hay điềm báo cho những cú sốc về nợ khác chuẩn bị xảy ra?

Trong vòng một tuần trở lại đây, Dubai và tập đoàn quốc doanh Dubai World của tiểu vương quốc này đã trở thành tâm điểm của thị trường tài chính toàn cầu. Nguy cơ vỡ nợ của Dubai World đã làm dấy lên nỗi lo sợ về một làn sóng khủng hoảng tài chính mới. Trước đó, không ai có thể hình dung nổi, một tiểu vương quốc vốn được xem là biểu tượng của sự giàu có, với những tòa nhà cao nhất thế giới và một quần đảo nhân tạo tuyệt mỹ, lại bỗng chốc đối diện khả năng không thể thanh toán nợ.

Sự cố Dubai đã trở thành một hồi chuông cảnh báo đối với những ngân hàng lớn trên thế giới – những định chế vốn mới chỉ bắt đầu quá trình phục hồi khỏi khủng hoảng nhưng bảng cân đối kế toán vẫn chất đầy những khoản cho vay khổng lồ đối với các doanh nghiệp và chính phủ.

Triều Tiên giới hạn đổi tiền cũ lấy tiền mới

Người dân Triều Tiên chỉ được phép đổi từ 100.000 tới 150.000 won tiền cũ sang tiền mới với tỷ lệ 100 cũ lấy 1 đồng mới, các nguồn tin từ quốc gia này cho biết.

 

Du khách nước ngoài ngắm tiền Triều Tiên tại một cửa hàng lưu niệm. (Ảnh: Yonhap)

Việc đổi tiền được tiến hành ở các chi nhánh của Ngân hàng Trung ương Triều Tiên trên toàn quốc cho tới Chủ nhật (6/12) và tiền mới bắt đầu lưu thông một ngày sau đó (7/12). Quyết định đổi tiền được ban bố hôm 1/12.

Một khi việc định giá lại đồng tiền hoàn tất, những người Triều Tiên trở nên giàu có thông qua buôn bán chỉ có thể giữ lại cho mình từ 100.000 won tới 150.000 won tiền mặt, và số tiền tiết kiệm còn lại của họ sẽ bị tịch thu.

Theo các tổ chức ủng hộ công dân Triều Tiên bỏ trốn sang nước ngoài, tầng lớp trung lưu ở Triều Tiên có thể dành dụm được 1 triệu won/gia đình, trong khi những người giàu có có tiền tiết kiệm lên tới hàng chục triệu won cất giấu trong phòng kín. Tại Triều Tiên, 100.000 won đủ để nuôi sống một gia đình 4 miệng ăn trong hai tháng.

Mỹ – Một đế chế đang lao dốc?

Nước Mỹ đã vươn lên khi chiến tranh lạnh kết thúc và đã vượt qua ngày 11/9/2001, nhưng sự suy yếu kinh tế lại đang đe dọa vị thế của họ.

 

Liệu Mỹ có sẽ thực sự đi xuống? (Ảnh: Telegraph.co.uk)

Dù là nước lớn hay bé thì khủng hoảng kinh tế thường diễn ra theo cách thức giống nhau: khủng hoảng ngân hàng hàng loạt, sau đó là khủng hoảng tài chính khi chính phủ nhảy vào cứu trợ hệ thống tài chính tư nhân.

Và một khi Mỹ – một siêu cường – “vướng phải” cuộc khủng hoảng tài chính, như nhiều chuyên gia kinh tế lo ngại, thì sự cân bằng sức mạnh kinh tế toàn cầu có thể sẽ thay đổi. Các chuyên gia quân sự nói như thể quyết định gửi thêm 40.000 quân tới Afghanistan của Tổng thống Mỹ là khoảnh khắc có tính quyết định. Nhưng thực tế, sự thiếu cương quyết của ông về khoản thâm hụt ngày càng lớn có thể còn liên quan nhiều hơn tới an ninh về lâu về dài của quốc gia này. Khả năng quản lý tài chính có quan hệ mật thiết với khả năng duy trì sức mạnh quân sự vượt trội Mỹ. Đây là lý do tại sao.

Dubai: Từ A đến Z

Dubai đã đi từ chỗ là một ví dụ tiêu biểu về sự phát triển kinh tế bùng nổ tới bờ vực vỡ nợ như thế nào?

Dưới đây là một bức tranh tổng thể với những nét chính về Dubai và cú sốc nợ của tiểu vương quốc này.

Dubai là một quốc gia thành viên, đồng thời cũng là thành phố cùng tên, thuộc Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). UAE bao gồm 7 tiểu vương quốc thành viên là Abu Dhabi, Dubai, Sharjah, Ajman, Umm al-Quwain, Ras al-Khaimah và Fujairah.

Trong số 7 tiểu vương quốc này, chỉ có Abu Dhabi sở hữu trữ lượng dầu lửa dồi dào. Dữ liệu do Economist công bố cho thấy, 90% trữ lượng dầu lửa của UAE tập trung ở Abu Dhabi.

Ngoài ra, Abu Dhabi vừa là thành phố lớn thứ hai, vừa là trung tâm văn hóa-chính trị của UAE. Tiểu vương quốc này nắm giữ những lĩnh vực quan trọng nhất trong nền chính trị của UAE như ngoại giao và quốc phòng. Trật tự này đã tồn tại kể từ khi UAE được thành lập năm sau khi người Anh rút quân khỏi vùng Vịnh vào năm 1971.

Tuy nằm trong UAE nhưng Dubai đã luôn duy trì được quyền tự trị của họ. Khi hiến pháp của UAE được soạn thảo, sự độc lập tương đối này của Dubai được công nhận, vì theo hiến pháp này, mỗi tiểu vương quốc của UAE được phép nắm quyền kiểm soát đối với nguồn tài nguyên thiên nhiên và đường lối phát triển kinh tế của mình.

Theo thời gian, Dubai dần có sự sáp nhập chặt chẽ hơn vào UAE. Vào năm 1996, tiểu vương quốc này đã sáp nhập lực lượng quân đội của mình vào quân đội của UAE. Tuy nhiên, động thái này khi đó được xem là nhằm mục đích để UAE gánh giúp những khoản chi phí tốn kém, nhờ đó cho phép Dubai “nhẹ gánh” để theo đuổi những tham vọng kinh tế của riêng họ.

Rủi ro từ các siêu liên kết

SGTT – Điều gì khiến một cổ phiếu có kết quả kinh doanh ổn định, lại tăng trần hàng chục phiên? Kết quả kinh doanh không nhiều ấn tượng, nhưng không chỉ giúp thị giá doanh nghiệp này tăng nhanh mà còn có thể làm thay đổi kết quả kinh doanh của các công ty khác.

Một đồng lời sẽ nhân thành nhiều đồng trong kết quả kinh doanh nhờ liên kết chéo. Ảnh: Lê Quang Nhật

Sau 31 phiên tăng điểm, trong đó có 28 phiên tăng kịch trần kể từ ngày 7.9, thị giá cổ phiếu của công ty cổ phần Sông Đà 9.06 đã tăng gần tám lần. Mức giá cao nhất ngày 20.10 là 135 ngàn đồng mỗi cổ phiếu. Chuỗi tăng quá ấn tượng như vậy dù “kết quả kinh doanh không có nhiều ấn tượng” như nhận xét của nhóm phân tích công ty chứng khoán An Bình buộc công ty phải giải trình với sàn Hà Nội là do hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định cũng như sức hấp dẫn của việc phát hành thêm cổ phiếu bằng mệnh giá cho cổ đông để tăng vốn từ 25 tỉ đồng lên 100 tỉ đồng..

Giải mã cổ phiếu tăng nóng

Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý 2, đơn vị này đạt lợi nhuận sau thuế là 986 triệu đồng. Luỹ kế lợi nhuận sau thuế nửa năm 2009 là 1,45 tỉ đồng trên tổng vốn điều lệ 25 tỉ đồng.

Nếu đọc báo cáo kết quả kinh doanh quý 3 thì khó có thể đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định như giải trình của lãnh đạo Sông Đà 9.06. Doanh thu quý 3 đạt 3,241 tỉ đồng, chỉ bằng 25% doanh thu của quý trước. Tuy doanh thu giảm, nhưng lợi nhuận sau thuế lại tăng chủ yếu do doanh thu tài chính mang lại. Trong quý 3, công ty trực thuộc tổng công ty Sông Đà này có doanh thu tài chính lên tới 4,112 tỉ đồng, tăng gấp tám lần con số tương ứng của quý 2. Nhờ vậy, tổng lợi nhuận sau thuế của ba quý đạt 5,537 tỉ đồng.

Đồng bằng sông Cửu Long: 8.186ha cụm công nghiệp không có nhà đầu tư

SGTT – Trong lúc 65 khu công nghiệp tập trung (26.511ha đất) ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long đầy cỏ dại thì 156 cụm, tuyến công nghiệp do UBND các tỉnh tự quy hoạch, xây dựng trên diện tích 13.382ha cũng rơi vào cảnh hoang tàn.

 

Có ưu thế về giao thông thuỷ, bộ, đầy đủ cơ sở hạ tầng, nhưng nhiều năm qua cụm công nghiệp Tân Mỹ Chánh, thành phố Mỹ Tho, Tiền Giang vẫn còn nhiều khu đất trống đầy cỏ dại.

Huyện Thanh Bình tỉnh Đồng Tháp vốn nổi tiếng là vùng chuyên trồng lúa cao sản. Thế rồi trong cuộc đua “công nghiệp hoá” ở đồng bằng sông Cửu Long, huyện lúa này được UBND tỉnh quy hoạch xây dựng cụm công nghiệp Bình Thành, rộng 46,7ha. Nhưng sau nhiều năm thành lập, cụm công nghiệp Bình Thành chỉ mới có ba nhà máy hoạt động, ba dự án đầu tư còn trên giấy. Ông Lê Văn Cường, chạy xe ôm ở thị trấn Thanh Bình, bức xúc: “Tui bị thu hồi hơn 5.000m2 ruộng để làm cụm công nghiệp, phải bỏ nghề nông ra chạy xe, kiếm ăn bữa đực bữa cái. Nhìn hàng chục ngàn mét vuông đất trong cụm công nghiệp bỏ hoang mà đứt ruột”.