Ai nuôi Nhà nước?

Đánh thuế trực tiếp để người tiêu dùng cảm nhận được đồng tiền thuế của mình là để nuôi Nhà nước và đáp ứng yêu cầu: “Xây dựng một xã hội dân chủ, trong đó cán bộ, đảng viên và công chức phải thực sự là công bộc của nhân dân” (*).

Trong một dịp đi họp ở Mỹ, tôi đến cửa hàng mua đôi giày da. Sau khi chọn và đi thử một đôi có giá 96 USD, tôi trả tiền bằng tờ bạc 100 USD. Người bán hàng nói còn thiếu, tôi chỉ vào biển ghi giá thì được giải thích là giá này còn phải cộng thêm 10% thuế mà người tiêu dùng đóng cho Nhà nước. Sang Canada, tôi cũng thấy cách tính thuế tương tự đối với hàng hoá và dịch vụ.

Chúng ta thường thấy các khẩu hiệu tuyên truyền việc đóng thuế, nhưng hầu như chỉ nói về nghĩa vụ (có khi thêm vinh dự) của người dân; hiếm khi thấy khẩu hiệu giúp cho dân hiểu rõ đóng thuế là nuôi Nhà nước – Ảnh: Việt Tuấn.

Tôi nêu vấn đề với các chuyên gia kinh tế sở tại: Ở Việt Nam, thuế hàng hoá được thu ngay khi hàng xuất xưởng và được gọi là thuế gián thu (thu gián tiếp) vì thu từ doanh nghiệp sản xuất hàng nhưng thực chất tiền thuế ấy đánh vào người tiêu dùng. Thay vì thu rải rác khi có người mua hàng, nay thu gọn một nơi, một lúc khi hàng xuất xưởng chẳng tiện hơn sao?

Người đối thoại với tôi giải thích về cách thu thuế của họ: Trước hết đây là thuế mà người tiêu dùng đóng nên khi nào hàng được tiêu thụ thì mới tính thuế; nếu thu trước từ người sản xuất mà ở khâu bán lẻ, hàng không bán được thì sao? Lẽ thứ hai, chúng tôi muốn người dân biết rõ và luôn luôn nhớ là mình đóng thuế nuôi Nhà nước.

Thật ấn tượng về cái lẽ thứ hai mà họ giải thích. Nguồn thu của ngân sách nhà nước là do dân đóng góp; viện trợ không hoàn lại của nước ngoài chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ; thu từ tài nguyên cũng là nguồn thu do tài sản thuộc sở hữu toàn dân mang lại; bội chi ngân sách được bù đắp bằng các khoản vay trong và ngoài nước, rút cuộc cũng do dân trả nợ trong các năm sau.

Mỹ sẽ cắt giảm 300 tỉ USD tiền thuế

Tổng thống đắc cử của Mỹ, ông Barack Obama đề xuất kế hoạch giải cứu nền kinh tế Mỹ lên đến 775 tỉ USD, ngay sau khi chính phủ mới của ông nhậm chức vào 20.1 tới. Riêng số tiền giảm thuế là 300 tỉ USD.

Trước đó, ông Obama đã gặp gỡ các chính trị gia tại Washington để thảo luận về các phương pháp tăng cường kinh tế và tạo việc làm mới. Ông Obama mô tả nền kinh tế Mỹ hiện nay là “rất yếu, và tiếp tục có xu hướng xấu đi, cần phải hành động lập tức để ngăn chặn tình trạng này”.

Trong gói kích thích kinh tế trị giá 775 tỉ USD, ông Obama sẽ dành 300 tỉ USD cho việc cắt giảm thuế cho những người có thu nhập thấp hơn 200.000 USD/năm. Bên cạnh đó, chính phủ mới cũng giảm thuế cho các công ty tuyển dụng thêm lao động mới.

“Chưa nhận được thông tin giãn, hoãn thuế thu nhập cá nhân”

Đến thời điểm này Tổng cục Thuế chưa nhận được bất kỳ thông tin nào liên quan đến việc giãn hay tạm hoãn việc triển khai Luật Thuế thu nhập cá nhân nói chung, hoặc thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ đầu tư chứng khoán nói riêng.

Đó là thông tin từ ông Nguyễn Huy Trường, Trưởng ban Quản lý thuế thu nhập cá nhân (Tổng cục Thuế), trong cuộc trao đổi với báo giới hôm qua (9/12).

“Cho nên về mặt tư tưởng, Tổng cục Thuế cũng như toàn bộ hệ thống ngành thuế vẫn chuẩn bị triển khai hết sức tích cực và khẩn trương, đảm bảo từ 1/1/2009 triển khai một cách suôn sẻ. Thông tin chính thức từ Quốc hội hay Chính phủ, Bộ Tài chính đến Tổng cục Thuế là chưa có”, ông nói.

Khi đánh thuế thu nhập từ chứng khoán, nếu giá chứng khoán không định rõ trong hợp đồng chuyển nhượng thì cơ quan thuế sẽ ấn định, như thế có hợp lý không?

Trong thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính có xác định những nguyên tắc xác định giá chuyển nhượng. Trong trường hợp mà hợp đồng không ghi hoặc giá chuyển nhượng không phù hợp với thực tế thì cơ quan thuế được quyền ấn định. Quyền này được quy định trong Luật Quản lý thuế, chứ không phải cơ quan thuế tự đặt ra.

Đương nhiên, để ấn định giá chuyển nhượng thì Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn đã quy định những nguyên tắc, trình tự và thủ tục để đảm bảo việc ấn định đó sát với thực tế, khách quan, trung thực; nếu không khách quan, trung thực thì người nộp thuế có quyền khiếu nại hoặc từ chối quyết định của cơ quan thuế.

Giới thiệu Luật thuế TNCN: Ai sẽ phải nộp thuế TNCN?

(TNO) Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) do Quốc hội khóa XII ban hành ngày 21.11.2007 sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2009. So với Pháp lệnh thuế TNCN hiện hành thì đối tượng nộp thuế lần này sẽ rộng hơn rất nhiều.

Theo khảo sát của Cục thuế TP.HCM, có khoảng 2 triệu người sinh sống tại đây thuộc diện nộp thuế TNCN, trong đó có khoảng 1,5 triệu người chịu ảnh hưởng từ luật thuế này do thu nhập từ việc làm công, ăn lương.

Chiều 7.10, theo ghi nhận của chúng tôi tại Cục thuế TP.HCM, có khá nhiều doanh nghiệp mới cũng như các cá nhân đang tiến hành kê khai, làm thủ tục xin cấp mã số thuế. Theo bà Trần Thị Lệ Nga, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ Cục thuế TP.HCM, hiện tại Cục thuế TP.HCM đã triển khai cấp mã số thuế cho khoảng 300.000 hộ cá thể và doanh nghiệp. Số còn lại sẽ tiếp tục tiến hành triển khai trong thời gian tới.

Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn toàn cảnh hơn về Luật thuế TNCN sẽ được áp dụng trong thời gian tới, chúng tôi xin giới thiệu những nét chính của luật này.

Giới thiệu Luật thuế TNCN: Giảm trừ gia cảnh ra sao?

(TNO) Giảm trừ gia cảnh là khoản tiền được trừ trước khi tính thuế đối với thu nhập từ kinh doanh, từ tiền lương, tiền công của người nộp thuế. Mức giảm trừ gia cảnh cho bản thân người nộp thuế được ấn định là 4 triệu đồng/tháng và mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 1,6 triệu đồng/tháng.Theo quy định của Luật thuế thu nhập cá nhân (TNCN), giảm trừ gia cảnh chỉ áp dụng đối với cá nhân người VN và người nước ngoài là đối tượng cư trú tại VN với thu nhập từ kinh doanh và thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Luật cũng qui định số người phụ thuộc được giảm trừ là: con chưa thành niên; con bị tàn tật, không có khả năng lao động. Các cá nhân không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt quá mức quy định, bao gồm: con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề; vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động; những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế phải trực tiếp nuôi dưỡng.

Việc xác định người phụ thuộc chủ yếu dựa trên các giấy tờ, hồ sơ đã có của người phụ thuộc như giấy khai sinh, giấy đăng ký kết hôn, giấy xác nhận về tình trạng sức khỏe, khả năng lao động…

Toàn dân sẽ được cấp mã số thuế cá nhân

Từ 1/1/2009, Luật Thuế thu nhập cá nhân bắt đầu có hiệu lực. Theo ước tính của cơ quan thuế, trong giai đoạn đầu sẽ có khoảng 3 triệu người được cấp mã số thuế. Khoảng 15 triệu người sẽ được cấp vào những năm tiếp theo và tiến tới mục tiêu toàn dân sẽ được cấp mã số thuế.Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định, tất cả cá nhân nằm trong diện nộp thuế thu nhập cá nhân cùng với những người thuộc diện giảm trừ gia cảnh (vợ, chồng con cái, bố mẹ…) đều phải có mã số thuế riêng. Mã số này sẽ gắn với mỗi cá nhân suốt đời.

Việc đăng ký cấp mã số thuế phải hoàn thành trước ngày 31/12/2008, riêng các trường hợp tổ chức, cá nhân đã có mã số thuế sẽ không phải khai báo lại. Cá nhân có thu nhập từ sản xuất, kinh doanh có thể thực hiện đăng ký thuế để được cấp mã số thuế với chi cục thuế địa phương, nơi cá nhân kinh doanh.

Ai phải nộp thuế thu nhập cá nhân?

2 triệu người tại TP.HCM sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Đó là con số được Cục Thuế TP.HCM khảo sát khi Luật Thuế TNCN có hiệu lực từ ngày 1.1.2009.

Đối tượng nộp thuế rộng hơn

Tại buổi tọa đàm về Luật Thuế TNCN vào ngày 29.8, ông Trần Đình Cử – Phó cục trưởng Cục Thuế TP.HCM cho biết xu hướng ở các nước trên thế giới, thuế TNCN chiếm phần lớn các khoản thu ngân sách.

So với Pháp lệnh Thuế TNCN, đối tượng nộp thuế theo luật sẽ rộng hơn như các cá nhân, hộ kinh doanh có thu nhập từ hoạt động sản xuất kinh doanh, thu nhập từ chuyển nhượng vốn, bất động sản, chuyển nhượng thương mại, thừa kế, quà tặng… Chính vì vậy nền tảng thực hiện luật thuế này chủ yếu dựa trên tự tính – tự khai – tự nộp – tự chịu trách nhiệm. Cơ quan thuế chỉ thực hiện kiểm tra, kiểm soát là chủ yếu.