Khi Trung Quốc Phanh Thây Xe Máy

Các hãng xe máy Trung Quốc đã bán ra  15 triệu chiếc năm 2004. Xuất khẩu xe máy Trung Quốc, đến năm 2005 đạt 7 triệu chiếc/năm, mỗi năm (tăng từ không tới 500.000 chiếc vào năm 2000). Xe máy Trung Quốc đã đe doạ các thị trường xuất khẩu châu Á mà Honda, Yamaha, và Suzuki từng thoải mái thống trị

 

Yin Mingshan, chủ tịch tập đoàn Lifan là một trong những doanh nhân thành công nhất Trung Quốc. Lifan sản xuất hơn 700.000 chiếc xe máy mỗi năm cho khách hàng ở 112 nước, và bây giờ bắt đầu xây dựng thương hiệu ô tô

 Điều đáng chú ý là chỉ 20 năm trước đó, Trung Quốc hầu như không có chuyên môn trong nước để sản xuất xe gắn máy cao cấp. Đầu những năm 1950, các xe máy Trung Quốc được hướng theo các nhu cầu quân sự thô kệch. Những năm 1980, những công ty  Nhật Bản như Honda, Yamaha, và Suzuki mới lần đầu tiên được phép bước vào thị trường mới đâm chồi của Trung Quốc.

Nỗi ngậm ngùi Nhật Bản

Tuy nhiên, các công ty Nhật không được mở rộng các cơ sở sản xuất của họ mà chỉ có thể nhượng quyền công nghệ cho các nhà máy quốc doanh địa phương. Ban đầu những người Nhật lợi dụng chi phí lao động rẻ sát đáy của Trung Quốc. Đến năm 1993, các nhà máy này và các đối tác Nhật Bản đã biến Trung Quốc thành nước sản xuất xe máy lớn nhất thế giới.

Sau đó việc Trung Quốc chuyển từ mô hình lập kế hoạch từ trung ương sang mô hình gần như kinh tế thị trường đã tạo thêm một bước ngoặt bất ngờ. Vì xe máy không được xem là ngành trọng yếu trong công cuộc phát triển quốc gia, chính phủ đã lấy nó thử nghiệm chính sách tự do kinh doanh. Khi các luật định nới lỏng trong những năm 1990, các hãng tư nhân bước vào ngành công nghiệp này với tốc độ thịnh nộ, và chẳng bao lâu sau qua mặt luôn các nhà máy quốc doanh.

Trong khi các nhà máy quốc doanh hợp tác thân thiện với người Nhật, các hãng tư nhân mới lại không có thiên hướng đó. Các nhà chế tạo xe máy Trung Quốc đã bỏ nhiều năm để làm chủ công nghệ Nhật Bản. Nhiều công nhân Trung Quốc đã học gần như kịp thời các kỹ thuật sản xuất, vốn đã được trang bị bằng một nguồn lớn các tài năng địa phương có kỹ năng điều hành các cơ sở sản xuất cao cấp. Lifan là một trong nhiều công ty đã lợi dụng tình hình này để phát triển nhanh, từ một tiệm sửa xe với 9 nhân viên trở thành một nhà sản xuất 9.000 công nhân và có kim ngạch 7,3 tỉ nhân dân tệ (hơn 900 triệu USD), sản xuất hơn 700.000 chiếc xe máy mỗi năm cho khách hàng ở 112 nước.

Chế tạo xe máy kiểu Wikipedia

Lifan, Zongshen, Longxin, Jialing, Jianshe, và Dachangjiang là những công ty đã giúp Trung Quốc trở thành vua của ngành công nghiệp này. Sản lượng xe máy “made in China” đã chiếm khoảng 50% chiếc bánh toàn cầu. Nghe có vẻ quá đáng, nhưng ngành công nghiệp xe máy Trung Quốc chính là một ví dụ tuyệt vời về cách sản xuất phân tán và ngang hàng kiểu như bách khoa trực tuyến Wikipedia.

Xe máy Trung Quốc chủ yếu là những dạng suy luận ngược để bắt chước các thiết kế của Nhật. Cách của người Trung Quốc là nhấn mạnh vào một cấu trúc xe  kiểu mô đun để giúp cho các hãng cung cấp có thể lắp ráp các hệ thống phụ bổ sung (như bộ thắng) vào các giao diện đã được chuẩn hoá. Bằng cách này, các kiểu thiết kế cao cấp được phác ra thành những bản vẽ thô để các nhà cung cấp có thể thay đổi chi tiết các thành phần mà không làm ảnh hưởng đến cấu trúc chung.

Ví dụ, các hãng sản xuất khung xe và vỏ bọc xe sẽ cùng thử nhanh nhiều thiết kế mới liên tiếp để chọn ra một kiểu đáp ứng được yêu cầu chung về phí tổn, chất lượng, hiệu năng, và các mục tiêu tích hợp. Từng bước một, các hãng cung cấp các bộ phận có liên quan nhau phải cùng chịu trách nhiệm bảo đảm cho các thành phần do họ làm ra phải tương thích. Phương pháp sản xuất phân tán này cho ra một chiếc xe gắn máy có chức năng tương đương nhưng ít tốn kém chi phí và thời gian hơn là phương pháp truyền thống đi từ trên xuống kiểu Nhật.

Chỉ trong vòng chưa tới mười năm, Honda, Suzuki và Yamaha đã mất 40% thị phần vì các công ty Trung Quốc. Ngày nay, Trung Quốc còn sản xuất xe máy cho Ấn Độ, Pakistan, Indonesia, Việt Nam, và gần như chiếm lĩnh toàn bộ thị trường châu Á. Honda nhìn thấy thị phần của mình ở thị trường đáng kể tại Việt Nam từ 90 phần trăm tụt xuống còn 30 phần trăm sau khi các hãng xe máy Trung Quốc tiến vào. Sau 10 năm, giá xe máy sản xuất ở Trùng Khánh để xuất khẩu cho châu Á đã giảm từ 700 USD xuống còn 200 USD/chiếc.

Trần Ngọc Đăng

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: