Chống vi phạm bản quyền phần mềm: Không có lộ trình thì chỉ còn cách… treo máy

Việt Nam cam kết mạnh mẽ chống vi phạm bản quyền phần mềm (BQPM). Nhưng có một mâu thuẫn là luật muốn đi quá nhanh, trong khi thực tế lại chuyển hóa quá chậm. Vì thế, nếu thực hiện luật không đầy đủ thì chẳng hóa luật lại chỉ giơ cao mà đánh khẽ. Nhưng nếu tuân thủ đầy đủ luật thì chắc doanh nghiệp (DN), người dân chỉ còn cách… treo máy.

 

Thanh tra bản quyền phần mềm tại Cty Goshi Thăng Long – Ảnh Lao Động

Tiến thoái lưỡng nan

Tháng 5.2008, Liên minh phần mềm doanh nghiệp (BSA) và Cty số liệu quốc tế (IDC) công bố VN vẫn nằm trong tốp 10 quốc gia vi phạm BQPM cao nhất thế giới năm 2007. Với tỉ lệ 85%, VN bị cho là gây thiệt hại 200 triệu USD.

Cũng theo BSA thì trong năm qua, VN đã phải trả tới 34 triệu USD mua BQPM. Nhìn vào con số trên thì sẽ thấy, nếu chỉ cần giảm thêm 50% tỉ lệ vi phạm BQPM thì cũng đồng nghĩa VN sẽ phải chi trả thêm 100 triệu USD nữa cho vấn đề này. Bản thân các chuyên gia của BSA và IDC cũng cho rằng đây là chi phí quá lớn mà các DN vừa và nhỏ của VN khó có thể chịu đựng nổi.

Ở những góc độ khác, VN đang chịu sức ép rất lớn từ phía các chính phủ, tổ chức và tập đoàn, doanh nghiệp phần mềm lớn trên thế giới. Trước đây, một đại diện ở châu Âu từng khuyến cáo nếu VN không bảo hộ tốt sở hữu trí tuệ (SHTT) thì châu Âu và các DN khó lòng chuyển giao công nghệ cho VN. Mới đây, cựu đại diện thương mại Hoa Kỳ cũng cho rằng vấn đề bản quyền là một trong những rào cản VN đến với thỏa thuận thương mại song phương…

Trên thực tế, Chính phủ và các doanh nghiệp VN đã rất nỗ lực thực thi sở hữu trí tuệ và bảo vệ BQPM. Song với khả năng có hạn, chỉ số ít các DN lớn đủ khả năng và từng bước đáp ứng yêu cầu và sức ép từ phía các đối tác. Thực trạng trên cho thấy, VN đang “tiến thoái lưỡng nan”. Nếu không thực hiện tốt thì bị cáo buộc vi phạm cam kết về sở hữu trí tuệ và BQPM. Nhưng nếu đáp ứng thì nền tài chính không kham nổi.

Cần đàm phán và có lộ trình

Ngay từ năm 2006, nỗ lực đẩy lùi vi phạm bản quyền đã được VN thực hiện. Năm 2007, VN đã phát hiện 11 vụ vi phạm BQPM, hầu hết các vụ đều gây thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên. Đặc biệt tháng 2.2008 vừa qua, VN đã ban hành thông tư hướng dẫn việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Theo đó, nếu xâm phạm với quy mô và mục đích thương mại, hoặc hàng hóa vi phạm có giá trị từ 50 triệu đồng trở lên có thể bị xử lý hình sự. Bên cạnh đó từ tháng 8.2008 tới, thẩm quyền xử phạt hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ của Chánh thanh tra Bộ, Chủ tịch UBND tỉnh được nâng lên tới 500 triệu đồng…

Tuy nhiên theo các chuyên gia thì nếu bắt vi phạm BQPM hiện nay thì… bắt cả tháng không hết. Mới đây hồi cuối tháng 5.2008, trong đợt cao điểm thanh tra, xử lý vi phạm BQPM, cơ quan liên ngành VN đã phát hiện 4 DN lớn… đều có những vi phạm BQPM nghiêm trọng.

Có một thực tế rõ ràng là không chỉ DN mà một phần không nhỏ cơ quan, tổ chức của VN cũng có thể có hiện tượng vi phạm BQPM. Luật gia Hữu Dung cho rằng từ tỉ lệ 85% vi phạm BQPM thì sẽ thấy, nếu tuân thủ 100% cam kết thì DN, tổ chức và người dân VN chỉ còn nước… treo máy. Còn nếu thực hiện đúng khung pháp lý trên thì rất có thể số đông DN vừa và nhỏ của VN sẽ sập tiệm vì tiền phạt, thậm chí trên dưới 90% DN sẽ bị truy cứu hình sự nếu như cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý.

Ông Dung cũng khuyến cáo nếu cơ quan chức năng không khéo hành xử thì sẽ tạo tiền lệ cho các DNPM kiện các DN, tổ chức của VN. Từ thực tế này, không ít chuyên gia và ông Dung cho rằng VN cần đàm phán, đấu tranh trước sức ép từ phía các đối tác. Đồng thời cần có lộ trình cụ thể, sát thực tế thì mới có thể vừa đáp ứng cam kết, vừa tạo hành lang nhất định cho ứng dụng CNTT. Nếu không đi theo hướng này thì việc chống vi phạm BQPM chỉ là “bắt cóc bỏ đĩa”. Bên cạnh đó, VN mãi mãi bị “bắt lỗi” vi phạm, chịu sức ép về BQPM, trong khi đó lại không tận dụng được cơ hội để ứng dụng phần mềm vào phát triển kinh tế.

Theo Phạm Anh – Tú Mai/Báo Lao Động

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: