Chống quảng cáo gian dối

TT – Quảng cáo gian dối, gọi nôm na là “quảng cáo láo”, được hiểu là việc nhà sản xuất hoặc cung ứng dịch vụ, thông qua hoạt động quảng cáo, cố ý phổ biến những thông tin không chính xác nhằm tạo ra sự nhầm lẫn, dẫn đến việc giao kết không bình đẳng theo hướng bất lợi cho người tiêu dùng.

Chẳng hạn, một hãng máy bay quảng cáo những chuyến bay với giá cực rẻ, nhưng thật ra giá đó không bao hàm bất kỳ dịch vụ nào khác, do đó khi sử dụng các dịch vụ thông thường trong lúc bay, hành khách phải trả các khoản phí tổng cộng không khác gì một chuyến bay với giá thông dụng, thậm chí cao hơn. Hoặc một công ty địa ốc rao bán những căn hộ được giới thiệu là cao cấp, thanh lịch, tiện nghi nhưng chỉ sau vài tháng sử dụng, căn hộ đã xuống cấp thành một chỗ ở tồi tàn và mất vệ sinh.

Sự nhầm lẫn có thể xảy ra ở rất nhiều lĩnh vực: chất lượng, giá cả của sản phẩm, dịch vụ; các cam kết của nhà sản xuất, cung ứng đối với khách hàng về dịch vụ hậu mãi; thông tin về năng lực (chuyên môn, tài chính), phẩm chất nghiệp vụ của nhà sản xuất hoặc cung ứng…

Được sử dụng như một biện pháp chiêu dụ người tiêu dùng, quảng cáo gian dối thật sự là một hành vi cạnh tranh không lành mạnh. Việc nói dối khách hàng còn vi phạm các nguyên tắc về đạo đức nghề nghiệp, tạo ra sự nghi ngại, ức chế trong suy nghĩ, ứng xử giữa doanh nhân với nhau. Điều đó, đến lượt mình, gây khó khăn cho việc bảo đảm tính minh bạch, sòng phẳng trong quan hệ đồng nghiệp, là điều kiện cần thiết cho việc xây dựng, phát triển môi trường kinh doanh lành mạnh.

Quảng cáo sai sự thật, lẫn lộn với quảng cáo đúng sự thật, cũng khiến cái nhìn của người tiêu dùng đối với quảng cáo trở nên đầy nghi ngại, định kiến. Điều đó khiến sức thuyết phục của hoạt động quảng cáo nói chung, đối với khách hàng, bị giảm sút và chắc chắn sẽ tác động tiêu cực đối với sự phát triển bình thường của công nghiệp quảng cáo.

Ở VN, đối với quảng cáo gian dối, luật hiện hành chỉ đề cập chung chung, từ cấu tạo pháp lý của hành vi cho đến các biện pháp chế tài.

Thiếu luật, có những quảng cáo gian dối rất trắng trợn, nhưng chỉ bị chế tài khi đã “đạt” đến mức lừa đảo và gây thiệt hại nghiêm trọng, như trường hợp quảng cáo dối trá của một số tổ chức cung ứng dịch vụ xuất khẩu lao động, bị báo chí phanh phui trong năm vừa qua.

Vấn đề nữa là trong điều kiện cơ chế kiểm soát, xử lý còn lỏng lẻo và không hiệu quả, nhà sản xuất, cung ứng có hành vi quảng cáo gian dối thường không bận tâm đến việc chuẩn bị trước một khoản ngân sách cần thiết để chuộc lại lỗi của mình, mà chỉ tập trung “rèn luyện” kỹ năng đối phó theo tình huống.

Rõ hơn, mỗi khi bị kêu ca, phàn nàn về sự sai biệt giữa điều được quảng cáo và điều đang thực tế diễn ra mà người tiêu dùng phải chịu đựng, phản ứng quen thuộc thường thấy của nhà sản xuất, cung ứng là chối phăng trách nhiệm, đổ lỗi cho người tiêu dùng hoặc cho nguyên nhân khách quan. Kiểu phản ứng ấy tạo ra thế đôi co mà trong đó người tiêu dùng, đã lỡ sử dụng sản phẩm, dịch vụ, luôn ở vị trí bất lợi do chẳng có thì giờ, cũng không đủ khả năng tài chính để theo đuổi cuộc tranh cãi đến cùng.

Hoàn thiện pháp luật về quảng cáo, đặc biệt về các biện pháp bảo vệ người tiêu dùng chống hành vi quảng cáo gian dối, phải được coi là một trong những công việc cấp bách của người làm luật.

TS NGUYỄN NGỌC ĐIỆN

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: