Chuyện TKV xây nhà máy điện…

SGTT – Nhiều nhà đầu tư lớn đã tích cực tham gia phát triển nguồn điện khá suôn sẻ trong những năm qua như tập đoàn Dầu khí, tổng công ty Sông Đà, tổng công ty Lắp máy Việt Nam… Nhưng với tập đoàn Than – khoáng sản Việt Nam – TKV, thì nhiều dự án triển khai bị chậm về tiến độ, trình tự thủ tục đầu tư sai sót cho thấy công tác quản lý, điều hành của tập đoàn này còn phải cải thiện rất nhiều.

Chậm từ 12 tháng đến 4 năm

tkvdienluc

Công trình nhà máy nhiệt điện của TKV tại Nông Sơn (Quảng Nam) có cả lao động Trung Quốc. Ảnh: CTV

Trước đây, với việc tập đoàn Than – khoáng sản Việt Nam (TKV) bắt đầu xây dựng những nhà máy điện đầu tiên: nhiệt điện Cao Ngạn, nhiệt điện Na Dương… người ta đã hy vọng về một sự lớn mạnh của một nhà đầu tư có tên tuổi trên thị trường điện, giảm bớt vai trò độc quyền của tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Và quả thực, với hàng loạt các công trình điện đã và đang xây dựng hiện nay (16 dự án), TKV đang dần trở thành một nhà cung cấp nguồn điện có cỡ.

Cuối tuần trước, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức cho phép TKV thành lập tổng công ty điện lực riêng để tạo nguồn lực đầu tư, để dễ quy tụ, điều hành cho nhịp nhàng, thông suốt các dự án, nhà máy điện của tập đoàn này. Từ đây, vai trò cung ứng điện của TKV sẽ càng lớn. Nhưng chính trong lúc này, cần phải nhìn lại cách thức mà TKV đã triển khai các dự án điện. Có quá nhiều bài học nhưng dở nhiều hơn là hay trong cách TKV xây các nhà máy điện trong thời gian qua.

Một số công trình điện của TKV triển khai rất chậm so với yêu cầu, làm phát sinh lớn về chi phí và giảm hiệu quả đầu tư. Ví dụ như nhà máy nhiệt điện Cao Ngạn, theo kiểm toán Nhà nước nêu trong báo cáo kiểm toán TKV và các đơn vị thành viên, gói thầu số 3 của dự án này triển khai chậm 12 tháng và làm tăng chi phí 59,4 tỉ đồng. Nhưng đến nay, TKV vẫn chưa xử phạt được nhà thầu HPE như quy định trong hợp đồng giữa hai bên (số tiền phạt khoảng 8,55 triệu USD) do HPE một mực cho rằng đó là lỗi của nhà thầu Việt Nam.

Nhưng kỷ lục phải nói là nhà máy nhiệt điện Na Dương, chậm tiến độ tới bốn năm. Hay nhà máy nhiệt điện Sơn Động (220MW), có tổng mức đầu tư lên tới trên 3.278 tỉ đồng, khởi công xây dựng từ năm 2005, mục tiêu đưa nhà máy vào vận hành năm 2007 nhưng đến nay mới hoàn tất khâu chạy thử. Nhà máy nhiệt điện Nông Sơn khởi công từ tháng 3.2008 nhưng đến nay, theo hợp đồng EPC thì nhà thầu cũng đã làm chậm tiến độ 12 tháng. Tiến độ hoàn thành dự án này có nhiều khả năng phải đẩy sang năm 2010.

Nhập máy Trung Quốc

Nhưng điều đáng nói hơn nữa là trong quá trình tổ chức đấu thầu, triển khai một số dự án nhà máy điện lớn, TKV để xảy ra một số sai phạm lớn mà cơ quan chức năng đã làm rõ và yêu cầu phải xử lý. Ví dụ như tại gói thầu số 3, dự án nhà máy nhiệt điện Na Dương, nhà thầu đã cung cấp sai xuất xứ thiết bị của máy tiện HKM-3 từ Nhật sang Hàn Quốc giá trị theo hợp đồng 39.660 USD và máy khoan từ Nhật sang Đài Loan giá trị theo hợp đồng 20.520 USD.

Tương tự như vậy, tại gói thầu số 3, dự án nhà máy nhiệt điện Cao Ngạn, nhà thầu cũng cung cấp sai xuất xứ thiết bị: máy diesel lẽ ra phải nhập của Anh, Mỹ nhưng nhà thầu chuyển sang nhập máy của Trung Quốc, sáu loại quạt gió lò hơi khác theo hợp đồng phải là từ Anh, Đức, Mỹ… đã được đổi sang thiết bị của Trung Quốc. Có quạt gió thậm chí còn không có nhãn mác.

Một vụ đáng chú ý khác gần đây là việc đấu thầu gói thầu EPC dự án nhà máy nhiệt điện Mạo Khê (công suất 2 x 220MW). Việc TKV đã chọn liên danh nhà thầu KAIDI trúng thầu và loại nhà thầu Lilama (tổng công ty Lắp máy Việt Nam) đã gây nên nhiều hoài nghi về sự khách quan và trung thực của TKV trong việc xét thầu. Hai đơn vị tổng thầu này cùng chào một nhà cung cấp lò hơi (từ Foster Wheeler của Trung Quốc) và tua bin (từ SEC của Trung Quốc) nhưng công suất phát của các tổ máy lại chênh lệch nhau tới 7,9MW (Lilama công bố 220,098MW trong khi KAIDI lại công bố 227,949MW).

Cho dù TKV đã yêu cầu tư vấn tính toán kiểm tra lại và tư vấn cho rằng KAIDI chào đúng. Nhưng vẫn có ý kiến cho rằng TKV khuất tất vì chính nhà cung cấp thiết bị khẳng định trong mọi trường hợp, chỉ chịu trách nhiệm về thông số kỹ thuật do chính nhà cung cấp (SEC) đưa ra là công suất thô chỉ ở mức 220MW.

Có những thuận lợi lớn như độc quyền về tài nguyên (than), vốn và tài sản nhà nước giao cho tương đối lớn…, lẽ ra từ lâu TKV đã phải có một tổng công ty điện mạnh, sở hữu nhiều nhà máy lớn, cạnh tranh với EVN để hình thành một thị trường điện năng hiệu quả, cung ứng điện cho nền kinh tế. Đáng tiếc, tập đoàn này lại không tập trung dành nguồn than để làm nhà máy điện, nâng cao hiệu quả công tác quản lý để đến nỗi, hiện giờ, tài nguyên than ngày càng cạn kiệt mà số nhà máy điện của TKV hoạt động thực sự hiệu quả mới đếm trên đầu ngón tay.

Mạnh Quân

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: